เวียงไชยปราการ

ที่ตั้ง

                     เวียงไชยปราการ   หรือเวียงไชย   ปัจจุบันตั้งอยู่ที่  หมู่ที่ 6  ตำบลแม่งอน    อำเภอฝาง   จังหวัดเชียงใหม่      ตั้งอยู่ห่างจากที่ว่าการอำเภอฝางมาทางทิศใต้ประมาณ20  กิโลเมตร   ปัจจุบันยังคงเหลือซากดูเมือง   และกำแพงเมืองปรากฏให้เห็นเพียงเล็กน้อยเท่านั้น    เนื่องจากถูกประชาชนบุกรุกเข้าไปครอบครองใช้เป็นที่อยู่อาศัย

ประวัติ

                    เวียงไชยปราการแห่งนี้    จากหลักฐานที่ปรากฏตามตำนานสิงหนวัติและ

พงศาวดารชาติไทยกล่าวไว้ว่า  เจ้าพรหมกมาร โอรสองค์ที่สองของพระเจ้าพังคราชผู้ครอง โยนกนาคนคร   ซึ่งสืบเชื้อสายมาจากพระเจ้าสิงหนวัติ  พระเจ้าพังคราช   เป็นกษัตริย์ที่อ่อนแอ จึงเสียเมืองโยนกนาคนครให้แก่พวกขอม(กล๋อม)  แห่งเมืองอุมงคเสลาและพระเจ้าพังคราชถูกพวกขอมขับออกจากเมืองโยนกฯ  ไปตั้งเมืองใหม่อยู่ที่  เวียงสีทวงในช่วงระยะเวลาที่อยู่ใต้อำนาจของขอมนั้นต้องส่งส่วยให้แก่ขอมเป็นประจำ

เมื่อเจ้าพรหมกุมารเจริญวัยขึ้น  ได้ไปสร้างเมืองอยู่ที่  เวียงพางคำ และได้พยายามที่จะรวบรวมพล  และฝึกอาวุธให้แก่พลทหารจนกระทั่งมีความชำนาญในการรบสะสมอาวุธไว้ให้พร้อมเพื่อที่จะปลดแอกแยกตัวออกจากใต้อำนาจของขอมจนกระทั่งพระชนวายุได้  16  พรรษา  เห็นว่ากำลังพลและสรรพาวุธพร้อมแล้ว  จึงเริ่มงดส่งส่วยแก่ขอม  แม้ขอมจะเร่งส่วยมากี่ครั้ง  ก็ไม่ได้รับการส่งส่วยกับไป   เจ้าพรหมกุมารงดส่งส่วยให้ขอมได้  3  ปี  ฝ่ายขอมเห็นว่าทางเวียงทวงแข็งเมืองแน่นอน  จึงยกรี้พลมาเพื่อปรามปราบและตั้งใจจะจับพระองค์พังคราช

กองทัพขอมยกทัพมาถึงเวียงสีทวง   เมื่อเจ้าพรหมกุมารทราบข่าวก็ทรงช้างเผือกคู่พระทัยชื่อ  ช้างเผือกพางคำ  ยกพลออกจากเวียงพางคำไปโจมตีขอมที่  ตำบลทุ่ง      สันทราย  ได้รับชัยชนะอย่างง่ายดาย  ทั้งนี้เพราะบรรดาช้างม้าในกองทัพขอม  

เมื่อได้เห็นช้างทรง   คือช้างเผือกพางคำตัวประเสริฐ  ต่างก็พากันแตกตื่นพ่ายหนีไปอย่างไม่เป็นกระบวน  เจ้าพรหมกุมารเห็นดังนั้นจึงเดินทัพรุกหน้าตามตีขอมไปจนถึงเมืองโยนกนาคพระนครล้อมเมืองโยนกไว้ได้และตีหักข้ามเมืองได้ยึดโยนกนาคนครคืนได้จากพวกขอม

เมื่อเจ้าพรหมกุมารตีชิงเมืองโยนกนาคนครได้แล้ว  จึงอัญเชิญพระเจ้าพังคราชขึ้นครองเมืองโยนกนาคนครต่อไป      ส่วนพระเจ้าพรหมกุมารยังไม่ไว้ใจพวกขอมเกรงว่าจะย้อนรอยกลับมาตีนครโยนกนาคนครอีก  จึงไปสร้างเมือง ณ ริมฝั่งแม่น้ำฝาง

 ซึ่งเป็นต้นทางที่พวกขอมจะยกพลทัพผ่านมาเพื่อเป็นเมืองหน้าด่านป้องกัน

โยนกนาคนคร   เมื่อที่เจ้าพรหมกุมารสร้างขึ้นครั้งนั้นก็คือเมืองไชยปราการ   หรือ

เวียงไชยปราการ  นั้นเอง

   เวียงไชยปราการ  สร้างขึ้นประมาณปี  พ.ศ.1599  และเจ้าพรหมกุมารมาครองจริงๆ

  ประมาณ  1600   พระองค์ครองเมืองไชยปราการประมาณ  59  ปี ก็ทรงประชวรและทิวงคต  เมื่อพระชนวายุได้  77  พรรษา เมื่อสิ้นพรหมกุมารแล้ว  บรรดาเสนาอำมาตย์

จึงอัญเชิญพระองค์ไชยศิริ  พระราชโอรสซึ่งขณะนั้นพระชนมายุได้  48  พรรษา

ขึ้นครองราชย์สืบต่อไป

   ล่วงมาจนถึงประมาณปีพ.ศ. 1702  เจ้าขวัญเสือฟ้ากษัตริย์ไทยเมา

แห่งเมืองสุธรรมาวดี   ได้ยกทัพมาตีเมืองไชยปราการ  พระองค์ไชยศิริพยายามต่อสู้ป้องกันเมืองไว้จนสุดความสามารถโดยขอกำลังจากเมืองพี่เมืองน้อง  คือ นครไชยบุรี

(เมืองโยนกนาคนคร) และนครไชยนารายณ์  มาช่วย  ศึกครั้งนี้นานถึง  8  เดือน

กำลังทัพของฝ่ายข้าศึกเข้มแข็งมากเกินกว่าที่ทัพของพระเจ้าไชยศิริจะต้านไว้ได้